//Virajda Fren Kullanımı

Virajda Fren Kullanımı

Bazı hayati teknik bilgileri tekrardan hatırlamakta fayda var. Virajda fren kullanımını hatırlayalım. Bir Numaralı Kural. Virajda fren YAPILMAZ! Bu bir hatadır!

Öncelikle şunu bilelim. NORMAL ŞARTLARDA; Eğer,

  • pozisyonunuz doğru,
  • süratiniz doğru,
  • bakışınız doğru,
  • öngörünüz doğru ise,,
  • viraja girmeden evvel doğru hazırlığı çoktan yapmış ve
  • doğru tekniği uyguluyorsanız,

kesinlikle viraj içinde fren yapmanızı gerektirecek bir duruma düşmezsiniz zaten.

Ama yine de gerekirse, sadece ve sadece GEREKLİ DURUMLARDA, yani keskin ve kapalı bir viraja girdiğinizde, motor yatık konumda iken ve aniden önünüze bir şey çıktığında; (önemli not; tam frenleme, sadece ve sadece motor dik konumdayken yapılmalıdır)

A) Eğer durmanız gerekiyorsa;
  1. Debriyajı çek
    Bütün yapılacak işlemler boyunca debriyaj çekili olmalıdır, nedeni ise: motor kompresörünün yol açacağı -engine pull- etkisini yok etmek, çünkü bu durumda kompresör motorun tüm stabilitesini bozar.
  2. Ön frene DOKUNMAYA başla
    Motorun göstereceği tepki otomatikman dikleşme/doğrulma konumuna geçmesidir. Frene dokunmaya başladığınız andan itibaren, ÖN tekerdeki (biliyoruz ki motoru Ön Fren durdurur) LASTİĞİN TUTUŞUNU arttıracak olan gerekli ağırlık transferini de yapmaya başlamış oldunuz- (her koşuldaki frenleme anında bu ağırlık transferini, yani ön tekerin KİTLENMESİNİ/BLOKE OLMASINI önlemek adına, zaten yapmamız gerektiğini biliyoruz).
  3. Frendeki Basıncı Arttır
    Motor dikleştikçe/doğruldukça Ön Frene verdiğin basıncı arttır ve dik konuma geldiğini hissettiğin anda Ön Frene sonuna kadar ASIL.. DUR.. Motoru hemen güvenli (yolun sağında) bir yere çek.

Debriyaj çekili ve Ön frene dokunmaya başladığınız andan itibaren hem motorun dikleşmesini, hem de bu esnada Ön tekere ağırlık transfer aktarımı işini aynı anda yapmış oluyorsunuz.

(Her zaman olduğu gibi) duruncaya kadar BAKIŞINIZ hep ileride olacak, kesinlikle motorun önüne düşmeyecek.

Anlattığım bu 3 madde

  • Debriyajı çek
  • Ön frene dokunmaya başla
  • Ön frene asıl

viraj içinde yapılabilecek en güvenli duruşu sağlar.

Tekrar vurgulamakta fayda var; Bütün bu aşamalarda debriyaj çekili olacak ve arka frenle hiç uğraşmayacaksınız.

Bütünüyle sadece fren kullanımınıza ve bakışınıza yoğunlaşınız (ileri bakış) olacak.

Bu teknik, viraj içinde en kısa sürede güvenli durmanız içindir.

B) Amacınız durmak değil de, viraj içinde önünüze çıkan tehlikeden kaçmak ise;
  1. Debriyajı çek
    Bütün aşamalarda debriyaj çekili olacak.
  2. Ön Frene dokunmaya başla
    Hem yavaşlayacak hem de otomatikman motor dikleşip doğrulacak.
  3. Freni Bırak
    Dik konuma geldiğinde freni bırak (debriyaj hala çekili) ve önündeki engelin ötesindeki kaçış alanına (engelin ilerisindeki duruma göre uygun olan sağ veya sol alan) bakışını kilitle.
  4. Kıvırtmaca / Swerving
    Engelin sağına veya soluna (uygun alana) kıvırtmaca/swerving yap (Sert ve sıralı bir şekilde – gideceğin yöne göre – Sağ-Sol veya Sol-Sağ Kontra ver). Debriyaj hala çekili.
  5. Tam Frenleme ile DUR
    Pozisyona göre tam frenleme ile DUR veya yoluna DEVAM et veya tekrar virajın konumuna göre motoru kontrayla tekrar yatırıp virajı bitir.

(Belli hallerde, kaçış noktanıza ve virajın konumuna göre, swervingin 2. kontrası bu tekrar yatıp virajı bitirme için zaten yeterlidir.)

Tam durma haricindeki devam hallerinde, debriyajı bırak, gaz ver.

Burada da, BAKIŞINIZ her zaman olduğu gibi, kesinlikle motorun önüne düşmemelidir.

Durma anına kadar veya durmadan devam kararına kadar DEBRİYAJ hep ÇEKİLİ olmalıdır.

Her iki A ve B tekniklerinin anlatımları biraz karışık olsa da, pratik uygulamaları alışınca son derece kolaydır.

Sadece çalışmak ve pratik yapmak gerekmektedir…

Bu arada; viraj içinde aniden çıkan bir engel karşısında, yavaşlayıp SWERVING yapma veya Tam DURUŞ kararını vermek de bir o kadar önemlidir aslında.

Benim kendi tercihim genel olarak SÜRATİM aşırı değilse DURMAK hatta gerekirse yavaşlayabildiğim kadar yavaşlayıp o engele en düşük hızım ile ÇARPMAKTIR.

Çalışırken kendimi motive ettiğim budur. Ama bu benim tercihim. Ben o tür pozisyonlarda (SÜRATİM AŞIRI değil ise) swerving yapmaya kalkmanın hafif çarpmaktan çok daha tehlikeli sonuçlar doğurabileceğini düşünüyorum. Eğer duramayacak ve güvenli bir şekilde yavaşlayamayacak bir konumla karşı karşıya kalırsam, işte o zaman bir şans ve kurtuluş yaratma adına swervingi tercih ederim diye düşünüyor ve kendimi hep o şekilde koşullandırıyorum.

Ama dediğim gibi bu benim tercihimdir.

Madem virajda fren kullanımından bahsediyoruz ARKA Fren kullanımından da bahsedeyim;

Arka fren ile ilgili olarak ÖNCELİKLE; viraj içinde Arka Fren kullanımı İleri Seviye bir Tekniktir.

Yeterli tecrübede değilseniz KESİNLİKLE kullanmayınız.

Yanlış kullanımı en tehlikeli (ölümcül) düşme şekli olan high-siding düşüşüne neden olur. Ama belli bir seviyeye geldikten sonra (motorunuza son derece hakim bir konuma geldiyseniz) çok düşük süratlerde çok hafif dokunuşlar ile tepkisini görmenizi ve anlamanızı tavsiye ederim ki gerekli anlarda hayatınızı kurtarsın.

Niçin kullanılır?
Viraja girdiniz. Viraj düşündüğünüzden ve gördüğünüzden çok daha sert çıktı veya süratinizi doğru ayarlayamadınız ve viraja olması gerekenden (sizin alabileceğiniz) çok daha süratli girmiş bulundunuz. Bu konumda doğal olarak viraj içindeyken şeridinizde kalamaz ve karşı şeride doğru ister istemez açılırsınız. İşte bu noktada doğru teknik ve doğru Arka Fren kullanımı ile, yatık haldeyken, motoru hiç doğrultmadan, şeridinizde kalabilir, motorunuzu virajın daha da içine kapatabilirsiniz.

Nasıl kullanılır?

Gene ÖNCELİKLE; Arka Frene Kesinlikle HAFİF ve HASSAS dokunacaksınız. Sert basma kesinlikle yoktur. Unutmayın motor zaten yatık konumdadır.

Gazı hiç KAPATMIYORSUNUZ. Debriyaja, Ön Frene hiç dokunmuyorsunuz. Gaz eliniz sabitken bir yandan hafifçe arka frene dokunmaya başlıyorsunuz. Motorun tepkisi virajın içine doğru kendisini kapaması/çekmesidir. Sizi şeridinizde tutar. Normal,tehlikesiz (dışa açılmayan) bir pozisyona gelince arka freni bırakıp virajı almaya (gerekirse gazı az daha açarak) devam ediyorsunuz. Bütün olay bu.

İşin püf noktası Arka frene dokunmaya başladığınızda gazı kapatmamanız. Yani hem gaz açık olacak hem de frene dokunuyor olacaksınız. Bunun sebebi motorun stabilitesini / şasesinin konumunu bozmamak, gazı kapattığınız andaki tepki olan ön amörtisörün çökmesini/kapanmasını engellemektir. O yüzden hem gaz açık, hem de fren dokunuşuz aynı anda olmalıdır.

Bakışı zaten söylememe gerek yok.. BAKIŞINIZ ileri, viraj çıkışına doğru olmalıdır.

Tekrar vurgulamak istiyorum; Viraj içinde ARKA FREN kullanımı son derece hassas dokunuş gerektirir. Bir İleri Seviye Sürüş tekniğidir. Bu yüzden Yeterli Tecrübeniz yok ise kesinlikle DENEMEYİNİZ.

Sevgilerimle,

2017-11-03T00:37:36+00:00 Eylül 19th, 2016|Makaleler|